Ev ve ofislerimiz zamanımızın çok büyük kısmının geçtiği alanlardır. Bu alanlarda yangın güvenliği ailemiz ve sevdiklerimiz için büyük öneme sahiptir. Özellikle son yıllarda yapılan yüksek katlı binalar yangın güvenliği açısından büyük risk taşımaktadır.
Yüksek katlı binaların yangın anında tahliyesi daha zor olduğu için hayati riskleri daha yüksektir. Bu yönü ile yüksek katlı binalarda yangın algılama ve ihbar sistemleri büyük öneme sahiptir.
Binalarda elektrik ve kablolar yangın güvenliği için bir numaralı düşman konumundadır. Günümüzün modern binaları maalesef kablo yığınları ile doludur. Yıpranmış kablolar, aşırı yüklenmeler ile kısa devreler denetlenemeyen en yaygın yangın tehlikeleridir.
Diğer taraftan yangın anında yine kablolar büyük risk oluşturmaktadır. Kablolardan meydana gelmeyen yangınlarda bile yangın, kablolar vasıtası ile daha hızlı yayılmaktadır. Aynı şekilde kablolardan çıkan zehirli duman insan hayatı için büyük risk doğurmaktadır. Bundan dolayı kablolar halojen free (zehirli gaz çıkarmaz) ve yangına dayanıklı olarak seçilmelidir.
Yangın anında kaçış çok büyük öneme sahiptir. Bu yüzden binalarda kaçış yolları her zaman hazır ve yeterli olmalıdır. Kaçış yolları, yangın kapıları her an kaçışa müsait durumda olmalıdır. Çok karşılaşılan kilitli yangın kapıları, kaçış yoluna konuşmuş eşyalar yangın anında kaçışı zorlaştıracaktır.
Kaçış yolu tasarımı binanın daha başta mimari tasarım aşamasında doğru tasarlanmalıdır. Gerekir ise bu konuda bir uzmandan destek alınmalıdır.
Yangın güvenliği için en önemli sistem yangın algılama sistemleridir. Günümüzde modern yangın algılama sistemleri yangını, daha başlangıç aşamasında algılamakta ve bizleri uyarmaktadır. Bu sayede yangına hızlı müdahale ile daha başlangıç aşamasında döndürülme imkânı oluşmaktadır.
Aynı zamanda binanın daha başta tahliyesi mümkün olmaktadır. Buna bağlı olarak cam ve mal güvenliği riski en aza indirilebilmektedir. Yangın algılama sistemleri yangın dumanı, ısısı ya da alevi algılayan algılayıcılar ile yangını başlangıç aşamasında tespit edebilmektedir.
Diğer önemli konu yangın söndürme sistemleridir, yangın yönetmeliklerinde belirtilen belli amaç ve büyüklüklere göre tespit edilen binalara sprinkler sistemi kurulmaktadır. Sprinler sistemi diğer bir adı ile sulu söndürme sistemidir. Yangının ısısına göre devreye giren mekanik bir sistemdir.
Yangını başlangıç aşamasında su ile söndürmeyi amaçlamaktadır. Sprinkler sistemleri aynı zamanda tahliye için insanlara zaman kazandırmaktadır. Bunun yanı sıra ev ve ofislerimizde acil durumda söndürme yapabilecek kuru kimyasal tozlu yangın tüpleri bulundurmalıyız.
Ev ve ofislerimizde kuralına uygun olarak alınmış yangın güvenlik önlemleri bizi ve sevdiklerimizi yangın riskine karşı koruyacaktır.
Yangın Algılama ve Alarm Sistemlerinin Temellerini Tanıyalım.
Yangın Güvenlik Önlemleri Tablosu:
| Önlem (Ne?) | Nasıl Uygulanır (Nasıl?) | Kontrol Sıklığı (Ne zaman?) |
|---|---|---|
| Duman dedektörü (ev/ofis) | Her kata, yatak odası koridoruna ve ortak alanlara tak; alarm sesini test et | Aylık test, 6–12 ay pil, 10 yılda cihaz değişimi |
| Isı dedektörü (mutfak, depo) | Buharlı alanlarda duman yerine ısı dedektörü kullan | Aylık test / üretici önerisi |
| Karbonmonoksit dedektörü (kombili alan) | Kombi/şofben yakınında uygun mesafede konumlandır | Aylık test, pil takibi |
| Yangın söndürücü (ABC kuru kimyevi) | Erişilebilir noktaya sabitle; manometreyi “yeşil”de tut; kullanım eğitimi ver | Aylık görsel kontrol, yıllık bakım |
| Mutfak için söndürücü (F sınıfı/yangın battaniyesi) | Yağ yangınında su kullanma; battaniye ile boğma tekniği | 3 ayda bir erişim/ambalaj kontrolü |
| Sprinkler/otomatik söndürme (uygunsa) | Sistem projeli kurulmalı; vanalar açık, basınç doğru olmalı | Aylık kontrol, yıllık uzman test |
| Elektrik panosu düzeni | Panoda yanıcı depolama yapma; etiketleme ve boşluk bırak | Aylık |
| Kaçak akım rölesi (RCD) | Evde/ofiste uygun amperde RCD kullan; test butonuyla dene | 3 ayda bir test |
| Sigorta (otomatik) uygunluğu | Aşırı akım sigortaları doğru değerlerde olsun | Yılda 1 / tadilat sonrası |
| Priz/uzatma kablosu aşırı yük önleme | Çoklu priz zincirleme yapma; yüksek güçlü cihazları ayrı hatta bağla | Sürekli + ayda 1 kontrol |
| Kablo ve fiş hasar kontrolü | Ezilmiş/çatlamış kabloları hemen değiştir | Aylık |
| Adaptör/şarj güvenliği | Orijinal adaptör kullan; yatak/koltuk üzerinde şarj etme | Sürekli |
| Elektrikli ısıtıcı güvenliği | Perde/mobilyadan en az 1 m uzak; devrilme korumalı tercih | Kullanım öncesi |
| Mutfakta yağın kontrolü | Yağı uzun süre gözetimsiz bırakma; davlumbaz filtresi temizle | Her kullanım + aylık filtre |
| Davlumbaz/aspiratör filtre temizliği | Yağ birikimini azaltacak periyotla temizle/değiştir | 1–3 ay |
| Gaz kaçağı kontrolü | Koku/şüphede vanayı kapat, kıvılcım çıkarma, ortamı havalandır | Sürekli dikkat + 6 ayda bir tesisat kontrolü |
| LPG tüp güvenliği (varsa) | Dikey konum, hortum/kelepçe sağlam; tüp dolap içinde havalandırmalı | Aylık |
| Kombi/şofben bacası ve menfez | Menfezleri kapatma; baca çekişini kontrol ettir | Yılda 1 |
| Çöp/atık yönetimi | Kağıt, karton, kimyasal atığı ısı kaynaklarından uzak tut | Haftalık |
| Yanıcı kimyasal depolama (ofis/temizlik odası) | MSDS’e uygun sakla; kapalı kap, ayrı dolap, etiket | Aylık |
| Sigara alanı düzeni (varsa) | Kapalı alanlarda yasak; küllük metal ve kumlu; izmarit tam söndür | Günlük |
| Mum/tütsü kullanımı (ev) | Gözetimsiz bırakma; yanıcı yüzeylerden uzak | Her kullanım |
| Acil çıkış yolları açık tutulması | Koridor/kapı önü depolama yapma; kilitli çıkış bırakma | Günlük/haftalık |
| Acil aydınlatma ve yönlendirme (ofis) | Exit levhası ve acil aydınlatma çalışır durumda | Aylık test |
| Tahliye planı ve toplanma alanı | Planı görünür as; herkesin bildiğinden emin ol | 6 ayda bir gözden geçirme |
| Yangın tatbikatı (ofis) | Senaryolu tahliye tatbikatı uygula, süreyi ölç | 6–12 ay |
| Rol dağılımı (ofis) | Kat sorumlusu, ilk müdahale, arama-kurtarma görevleri | Yılda 1 / personel değişince |
| İlk yardım çantası | Erişilebilir yerde, içerik tam | 3 ayda bir |
| Yanık ilk yardım bilgisi | Soğuk su ile soğutma, krem/diş macunu sürmeme vb. eğitim | Yılda 1 eğitim |
| Elektronik cihaz kapatma alışkanlığı | Mesai sonu kritik olmayan cihazları kapat; prizden çek | Günlük |
| Sunucu/UPS odası (ofis) | Havalandırma; kablo düzeni; uygun söndürme (tercihen gazlı) | Aylık |
| Depo/arsiv düzeni | Raflar arası boşluk; elektrik panosundan uzak depolama | Aylık |
| Kapıların kapanabilirliği | Yangın kapıları takozla açık bırakılmasın | Günlük/haftalık |
| Duman tahliyesi/havalandırma | Menfez ve aspirasyon kanallarını temiz tut | 6–12 ay |
| Yangın battaniyesi erişimi | Mutfakta göz hizasında, görünür | Aylık |
| Alarm duyulabilirliği | Kapalı ofis odalarında alarm sesini doğrula | 6 ayda bir |
| Topraklama kontrolü | Elektrik tesisatı topraklama ölçümü | Yılda 1 |
| Bakım kayıtları | Dedektör/söndürücü/tesisat bakım kayıtlarını dosyala | Sürekli |
| Çocuk/evcil güvenliği (ev) | Kibrit/çakmak kilitli; priz koruyucu; mutfak bariyeri | Sürekli |
| Perde/tekstil-ısı kaynağı mesafesi | Perdeleri ısıtıcı ve ocaktan uzak tut | Aylık |
| Aşırı toz birikimi (ofis) | Priz, UPS, pano çevresinde temizlik | Aylık |
| Eğitim: söndürücü kullanımı | “P-A-S-S” (pimi çek, hedefle, sık, süpür) pratik eğitimi | Yılda 1 |
Teşekkür ederim